چین در روز سه شنبه21 فوریه، گزارش مفهوم طرح امنیت جهانی را منتشر کرد. این سند از جهان میخواهد که به جدی گرفتن نگرانیهای امنیتی مشروع همه کشورها و حل مسالمتآمیز اختلافات و مناقشه ها بین کشورها از طریق گفتگو و مشورت متعهد بماند. بر این اساس، چین از حل و فصل سیاسی موضوعات کانونی مانند بحران اوکراین از طریق گفتگو و مذاکره حمایت می کند.
با نزدیک شدن بحران اوکراین به مرز یکسالگی، احزاب مختلف واکنش های متفاوتی به آن نشان داده اند. آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا پس از دیدار با وانگ یی، دیپلمات ارشد چینی در مونیخ، تهدید کرد که هر گونه «حمایت مرگبار» پکن از مسکو، «عواقب جدی» برای چین خواهد داشت.
جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا در روز دوشنبه 20 فوریه یک سفر غیر منتظره 5 ساعته به اوکراین داشت و متعهد شد بسته کمک نظامی 500 میلیون دلاری به این کشور بدهد.
در همین حال، چین به دنبال یک راه حل مسالمت آمیز است. در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ امسال، وانگ با دیمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین دیدار کرد و گفت که چین نمیخواهد شاهد طولانی شدن و تشدید بحران اوکراین باشد. وی گفت: چین و اوکراین شرکای استراتژیک هستند و مردم دو کشور از دیرباز تبادلات دوستانه داشته اند.
وانگ در آخرین مرحله از تور اروپایی خود به روسیه رفته و از این کشور دیدن کرد. به گفته تحلیلگران، انتظار می رود که بحران اوکراین در راس دستور کار این سفر بوده و وانگ مذاکرات صلح در اوکراین را ترویج کرده است.
این تمایز قابل توجه است: یک طرف در حال ارسال سلاح و تهدید در مقابل طرف دیگر سعی در تسهیل گفتگوها و کاهش تنش دارد. همانطور که گزارش مفهوم امنیت جهانی نشان داد، چالش های امنیتی امروزی «پیچیده و درهم تنیده» هستند. هیچ چیز بیش از درگیری اوکراین، پیچیدگی را نشان نمی دهد، زیرا روسیه و اوکراین هر کدام برای منافع امنیتی خود در حال جنگ هستند. جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه شیکاگو، در مصاحبهای در سال 2022 گفت که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در آوریل 2008 با گفتن اینکه پیوستن اوکراین به ناتو تهدیدی برای بقای روسیه است، خط و خطوط را ترسیم کرد.
در گزارش مفهوم امنیت جهانی آمده است: «نگرانی های امنیتی مشروع و معقول همه کشورها باید جدی گرفته شود و به درستی مورد توجه قرار گیرد، نه اینکه مدام نادیده گرفته شود یا به طور سیستمی به چالش کشیده شود». در تضاد با منافع ریشهدار و تقریباً سازش ناپذیر، تلاش برای پایان با کسب یک پیروزی کامل تنها میتواند تنشها را تشدید کند.
مرشایمر در مصاحبه اخیر خود با شبکه CGTN گفت: «آنچه آمریکاییها متعهد به انجام آن هستند، مقصر دانستن روسها برای جنگ اوکراین و اطمینان از این است که هیچکس فکر نمیکند ایالات متحده و متحدانش مسئول آن جنگ سرد جدید هستند». شماتت یک طرف و تحویل سلاح به طرف دیگر، حل مناقشه را تسهیل نمی کند. آمریکاییها ممکن است بگویند که میخواهند درگیری پایان یابد، اما اقدامات بعدی آنها فقط آن را طولانیتر کرده است.
ناامنی و درگیری زمانی رخ می دهد که قدرتمندان راه خود را تنها راه درست بدانند و به نگرانی های دیگران بی اعتنا باشند. تاریخ شاهد بوده است که این چرخه بارها و بارها تکرار می شود. امروزه، با نگاه به آینده، مفهوم چگونگی دستیابی به امنیت باید تغییر کند.
موضع چین در مورد مناقشه اوکراین، و چشم انداز امنیت بیان شده در سند مفهوم ابتکار امنیت جهانی، ناشی از این شناخت است که صلح تنها زمانی ایجاد و پایدار می شود که همه کشورها واقعاً به منافع یکدیگر احترام بگذارند و به دنبال حل و فصل اختلافات از طریق گفتگو باشند.
همانطور که این سند بیان کرده، امنیت تنها زمانی پایدار است که زیربنای آن اخلاق، عدالت و ایده های درست باشد. زور کارایی ندارد. ممکن است یک لحظه برای شما احساس امنیت ایجاد کند، اما برای مدت طولانی نخواهد بود.
