پشت پرده «پیتزا قسطی»؛ مسئلهای فراتر از یک تبلیغ فروش
بازار مصرف در سالهای اخیر با تغییرات قابل توجهی در شیوه خرید مشتریان مواجه شده است. گسترش پیشنهادهای اقساطی، اکنون تنها به کالاهای سرمایهای یا محصولات گرانقیمت محدود نیست و نمونههایی از آن در حوزه کالاها و خدمات مصرفی نیز دیده میشود.
پیشنهاد خرید اقساطی پیتزا، نمونهای است که دکتر سید مازیار میر با نگاهی انتقادی به آن پرداخته و آن را به مسئله قدرت خرید خانوار مرتبط میداند.
از نگاه میر، اهمیت چنین تبلیغی در خود محصول نیست؛ بلکه در این پرسش است که چه میزان از درآمد ماهانه یک خانواده پس از پرداخت هزینههای ضروری برای خریدهای روزمره باقی میماند.
افزایش هزینههای زندگی، بهویژه در بخشهایی مانند مسکن، خوراک و درمان، میتواند الگوی مصرف خانوار را تغییر دهد و مردم را به سمت حذف، جایگزینی یا اقساطی کردن برخی خریدها سوق دهد.
میر در همین چارچوب معتقد است ارزیابی سیاستهای اقتصادی نباید تنها به گزارش شاخصها محدود شود و باید قدرت خرید واقعی مردم نیز سنجیده شود.
او یکی دیگر از نگرانیهای جدی را افزایش شکاف اقتصادی میان گروههای مختلف جامعه میداند و بر ضرورت مقابله با رانت و اصلاح سیاستهای مرتبط با درآمد و هزینه تأکید دارد.
در چنین شرایطی، یک تبلیغ ساده برای خرید اقساطی غذا میتواند بهانهای برای بازخوانی وضعیت معیشتی جامعه باشد؛ اینکه مردم برای تأمین نیازهای عادی زندگی تا چه اندازه با محدودیت مالی روبهرو هستند.
مسئله اصلی در نهایت «قسطی بودن پیتزا» نیست؛ مسئله این است که آیا درآمد خانوار همچنان با هزینه واقعی زندگی تناسب دارد یا خیر.
دکتر مازیار میر






